Wat is cataract?

In het oog bevindt zich een natuurlijke lens die ervoor zorgt dat we scherp kunnen zien. Met het ouder worden kan deze lens geleidelijk troebel worden. Dit noemen we cataract of staar.

U kunt dit vergelijken met kijken door een raam dat langzaam beslaat. Typische klachten zijn:

waziger of minder scherp zien;
meer last van fel licht of verblinding;
halo’s of schitteringen rond lampen;
minder goed contrast zien;
moeilijker zien in het donker of bij nachtelijk autorijden;
kleuren die minder helder lijken.

Wanneer is een cataractoperatie aangewezen?

Een cataract hoeft niet geopereerd te worden zodra het wordt vastgesteld. De beslissing voor een operatie hangt vooral af van hoeveel hinder u ervan ondervindt. Een cataractoperatie kan aangewezen zijn wanneer het wazige zicht uw dagelijkse activiteiten begint te beperken. Bijvoorbeeld wanneer u moeite krijgt met:

autorijden, vooral in het donker;
lezen of werken op een computer;
gezichten herkennen;
televisie kijken;
hobby’s of andere dagelijkse activiteiten.

De oogarts beoordeelt niet alleen hoe troebel de lens is, maar ook uw klachten, uw visuele behoeften en de algemene gezondheid van uw ogen. Samen bespreken we vervolgens of en wanneer een operatie voor u zinvol is.

Hoe verloopt een cataractoperatie?

Tijdens de operatie wordt de troebele natuurlijke lens verwijderd en vervangen door een kunstlens, ook wel een implantlens of intraoculaire lens genoemd. De sterkte van deze lens wordt vooraf zorgvuldig berekend. De metingen hiervoor gebeuren in onze privépraktijk. Zo kunnen we niet alleen de cataract behandelen, maar ook rekening houden met uw brilsterkte en uw wensen op het vlak van zien zonder bril.

De operatie gebeurt in AZ Zeno Blankenberge onder lokale verdoving en duurt doorgaans een 20-tal minuten. U kan dezelfde dag weer naar huis. De exacte aanpak en nazorg worden uiteraard vooraf met u besproken. Cataractchirurgie is momenteel de enige behandeling die een troebele natuurlijke lens daadwerkelijk kan vervangen. Het succespercentage op vlak van verbetering van het zicht is zeer hoog. Echter kan men door aanwezigheid van andere oogafwijkingen zoals glaucoom of leeftijdsgebonden maculadegeneratie toch nog steeds een beperkt gezichtsvermogen hebben na de ingreep, ondanks een succesvolle operatie.

Welke implantlens past bij u?

Er bestaat geen “beste” lens voor iedereen. De ideale lens hangt onder andere af van de gezondheid van uw ogen, uw dagelijkse activiteiten, uw beroep, uw hobby’s en uw verwachtingen.

In grote lijnen onderscheiden we monofocale, EDOF en multifocale implantlenzen. Sommige patiënten hebben naast cataract ook een astigmatisme, ook wel een cilinderafwijking genoemd. Hierbij is het hoornvlies niet perfect rond, waardoor het beeld minder scherp kan zijn. In dat geval kan een torische implantlens (monofocaal, EDOF of multifocaal) een deel van deze afwijking corrigeren en zo bijdragen aan een scherper zicht zonder bril.

1. Monofocale implantlens

Een monofocale lens heeft één hoofdfocus. Meestal wordt gekozen voor een scherp zicht in de verte. Dat betekent bijvoorbeeld dat u zonder bril goed kunt zien voor wandelen, televisie kijken of autorijden. Voor lezen en ander nabijwerk is wel een leesbril nodig.

Voordelen

Uitstekende beeldkwaliteit voor de gekozen kijkafstand.
Relatief weinig kans op optische nevenverschijnselen zoals halo’s en glare.
Vaak een goede keuze wanneer er bijkomende oogproblemen zijn.
Een voorspelbare en veelgebruikte optie.

Nadelen

Meestal is nog een bril nodig voor lezen.
Ook voor computerwerk kan soms een bril nodig zijn, afhankelijk van de gekozen focus.
Minder onafhankelijkheid van een bril dan met bepaalde EDOF- of multifocale lenzen.

2. EDOF-implantlens

EDOF staat voor Extended Depth of Focus, ofwel: een lens met een verlengde scherptediepte.

Deze lens is ontworpen om een groter gebied scherp te laten zien dan een klassieke monofocale lens. Meestal biedt een EDOF-lens een goed zicht in de verte én op tussenafstand, bijvoorbeeld voor een computerscherm of andere activiteiten op armlengte.

Voordelen

Meer bereik dan een standaard monofocale lens.
Vaak goed zicht voor veraf en tussenafstand.
Minder afhankelijkheid van een bril voor dagelijkse activiteiten.
Over het algemeen minder kans op halo’s en andere lichtverschijnselen dan bij multifocale lenzen.

Nadelen

Voor fijn leeswerk is vaak nog een leesbril nodig.
De mate van brilonafhankelijkheid is doorgaans kleiner dan met een goed geselecteerde multifocale lens.
Niet elke patiënt of elk oog is geschikt voor dit type lens.
Een EDOF-lens kan daarom een interessant compromis zijn voor patiënten die meer brilvrijheid wensen, maar de kans op storende lichtverschijnselen zo veel mogelijk willen beperken.

3. Multifocale implantlens

Een multifocale implantlens is ontworpen om scherp zicht mogelijk te maken op meerdere afstanden: veraf, tussenafstand en dichtbij. Het doel is om de afhankelijkheid van een bril zo veel mogelijk te verminderen, bijvoorbeeld voor autorijden, computerwerk en lezen.

Voordelen

De grootste kans op een brede brilonafhankelijkheid.
Goed zicht op meerdere afstanden.
Kan bijzonder interessant zijn voor patiënten die graag zo weinig mogelijk een bril dragen.

Nadelen

Een grotere kans op optische nevenverschijnselen zoals halo’s, glare of lichtkransen, vooral in het donker.
Nachtelijk autorijden kan voor sommige patiënten aanvankelijk of blijvend minder comfortabel zijn.
Het contrast kan in bepaalde omstandigheden lager zijn dan met een monofocale lens.
Een multifocale lens is niet geschikt voor elk oog of elke patiënt. Bepaalde aandoeningen van bijvoorbeeld het netvlies, het hoornvlies of andere structuren van het oog kunnen de geschiktheid beïnvloeden.

Een grondig vooronderzoek en realistische verwachtingen zijn bijzonder belangrijk. Multifocale lenzen kunnen een grote mate van brilonafhankelijkheid bieden, maar gaan gemiddeld vaker gepaard met optische nevenverschijnselen dan monofocale lenzen.

Belangrijk: geen enkele implantlens kan voor iedere patiënt op alle afstanden en in alle lichtomstandigheden perfect zicht garanderen. Een zorgvuldig vooronderzoek en een persoonlijk gesprek helpen om de verwachtingen en mogelijkheden goed op elkaar af te stemmen.